Poradniki
Badanie dna oka: kiedy się je wykonuje, jak wygląda i jak się przygotować
Badanie dna oka wykonuje okulista. Najpierw wkrapla ci krople rozszerzające źrenice, a potem przez szeroką źrenicę ogląda tył oka, czyli siatkówkę, nerw wzrokowy i naczynia krwionośne. Żeby dobrze się
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Badanie dna oka wykonuje okulista. Najpierw wkrapla ci krople rozszerzające źrenice, a potem przez szeroką źrenicę ogląda tył oka, czyli siatkówkę, nerw wzrokowy i naczynia krwionośne. Żeby dobrze się przygotować, zaplanuj powrót do domu bez prowadzenia samochodu, weź okulary przeciwsłoneczne i zabierz dokumentację medyczną.
Lekarz zleca to badanie przy cukrzycy, nadciśnieniu, dużej krótkowzroczności, podejrzeniu jaskry, a także gdy pojawiają się mroczki lub błyski przed oczami. Do okulisty na NFZ nie potrzebujesz skierowania.
Jak przygotować się do badania dna oka
Na badanie zwykle nie trzeba przychodzić na czczo, a swoje leki bierzesz normalnie. Placówki mają jednak czasem własne zalecenia, więc zadzwoń dzień wcześniej do rejestracji i zapytaj o jedzenie i leki. Samodzielnie niczego nie odstawiaj.
Spakuj się wieczorem, żeby rano o niczym nie zapomnieć:
- dowód osobisty,
- okulary korekcyjne, a jeśli nosisz soczewki kontaktowe, także pojemnik i płyn, bo przed wkropleniem trzeba je zdjąć,
- listę leków, które bierzesz, razem z kroplami do oczu,
- wcześniejsze wyniki badań oczu i wypisy ze szpitala,
- okulary przeciwsłoneczne.
Okulary przeciwsłoneczne przydadzą się naprawdę. Rozszerzona źrenica nie zwęża się na świetle, więc razi nawet pochmurny dzień. Ciemne szkła sprawią, że droga do domu będzie dużo przyjemniejsza.
Najczęściej pacjenci potykają się na powrocie. Przyjeżdżasz autem, bo „to tylko kilka minut”. Wychodzisz z gabinetu, na parkingu świeci słońce, a tekst na ekranie telefonu się rozmywa. Dlatego dojazd zaplanuj wcześniej: poproś kogoś bliskiego o podwiezienie albo wróć komunikacją lub taksówką.
Jak wygląda badanie dna oka krok po kroku
Cała wizyta przebiega według prostego schematu, a kolejność jest zwykle taka:
- Wywiad i ostrość wzroku. Lekarz pyta o dolegliwości, choroby i leki, a potem czytasz litery z tablicy.
- Krople. Pielęgniarka lub lekarz wkrapla krople rozszerzające źrenice. Mogą przez chwilę szczypać. Zaczynają działać po kilkunastu, czasem kilkudziesięciu minutach, więc w tym czasie czekasz na korytarzu.
- Oglądanie dna oka. Siadasz przy lampie szczelinowej i opierasz brodę na podpórce. Lekarz może też użyć ręcznego oftalmoskopu. Patrzysz we wskazany punkt, a lekarz świeci ci w oko, więc możesz zobaczyć krótkie błyski i powidoki.
- Zdjęcia, jeśli są potrzebne. Czasem wykonuje się fotografię dna oka albo OCT, czyli bezdotykowe badanie warstw siatkówki. Trwa to chwilę i nie boli.
Samo badanie nie boli. Najbardziej przeszkadza jasne światło, ale przestaje razić, gdy lekarz wyłączy lampę. Jeśli odruchowo mrugasz, lekarz delikatnie przytrzyma ci powiekę.
Ile trwa wizyta i jak długo utrzymują się skutki kropli
Samo oglądanie dna oka trwa kilka minut. Z wywiadem i czekaniem na działanie kropli cała wizyta zajmuje zwykle od pół godziny do godziny. Zarezerwuj sobie co najmniej tyle czasu.
Po badaniu źrenice zostają szerokie przez kilka godzin, a u części osób nawet do następnego dnia. Najbardziej odczujesz to przy czytaniu, bo tekst z bliska jest rozmyty, a światło męczy.
Ostrość wraca stopniowo. Nie planuj na resztę dnia pracy przy komputerze, wypełniania dokumentów ani jazdy autem. Najlepiej umów się na popołudnie po pracy albo na wolny dzień.
Kiedy iść do lekarza od razu
Krople rozszerzające źrenice rzadko powodują poważne kłopoty. U osób z wąskim kątem przesączania mogą jednak wywołać ostry atak jaskry. Nie czekaj, jeśli po badaniu pojawi się:
- silny ból oka lub głowy,
- zaczerwienienie oka z nudnościami albo wymiotami,
- nagłe pogorszenie widzenia albo tęczowe koła wokół świateł.
Zadzwoń wtedy do placówki, w której byłeś na badaniu. Jeśli jest już zamknięta, jedź na SOR albo do okulistycznej izby przyjęć jeszcze tego samego dnia.
Jak często badać dno oka i o co zapytać lekarza
Częstotliwość kontroli ustala okulista, bo zależy od wieku, chorób i tego, co zobaczy w twoim oku. Zapytaj o to wprost, zanim wyjdziesz z gabinetu. Przygotuj sobie kilka pytań:
- Jak często mam powtarzać badanie przy moim wieku i stanie zdrowia?
- Czy cukrzyca, nadciśnienie albo moja wada wzroku wymagają częstszych kontroli?
- Czy potrzebuję dodatkowych badań, na przykład OCT albo pola widzenia?
- Z jakimi objawami mam wrócić przed wyznaczonym terminem?
Przy cukrzycy dno oka bada się zwykle co najmniej raz w roku, nawet jeśli widzisz dobrze. Zmiany w siatkówce długo nie dają objawów, a regularna kontrola wyłapuje je, zanim zaszkodzą wzrokowi.
Zapisz w telefonie termin kolejnej wizyty i poproś o wydruk wyniku albo kopię opisu. Przy następnym badaniu lekarz porówna obraz i szybciej zauważy zmiany.
Najczęstsze pytania
Czy po badaniu dna oka mogę prowadzić samochód?
Lepiej nie. Po rozszerzeniu źrenic widzenie bywa niewyraźne, a oko jest bardzo wrażliwe na światło, zwłaszcza na słońce i reflektory. Wróć z kimś bliskim, komunikacją miejską albo taksówką. Okulary przeciwsłoneczne zmniejszają razić światło, ale nie przywracają ostrości, więc nie zastąpią bezpiecznego powrotu z innym kierowcą.
Jak długo po kroplach utrzymuje się rozszerzenie źrenic?
Zwykle kilka godzin. Czas zależy od rodzaju kropli i od samej osoby, a u niektórych efekt trwa do następnego dnia. W tym czasie widzenie z bliska jest rozmyte, a światło męczy oczy. Jeśli pojawi się silny ból oka albo nagłe pogorszenie wzroku, od razu skontaktuj się z lekarzem lub jedź na SOR.
Jeśli szukasz okulisty w swojej okolicy, sprawdź katalog placówek i lekarzy na pomocnikmedyczny.pl, gdzie wyszukasz specjalistę po mieście i przeczytasz opinie pacjentów.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.