Poradniki
Badanie EKG i echo serca: jak się przygotować i co wiedzieć przed wizytą
Do EKG ani do echa serca zwykle nie musisz się specjalnie przygotowywać. Załóż wygodne ubranie, które łatwo zdjąć do pasa, weź leki jak co dzień i zabierz wcześniejsze wyniki. Przed badaniem przeczyta
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Do EKG ani do standardowego echa serca, wykonywanego przez klatkę piersiową, zwykle nie musisz się specjalnie przygotowywać. Załóż wygodne ubranie, które łatwo zdjąć do pasa, weź leki jak co dzień i zabierz wcześniejsze wyniki. Przed badaniem przeczytaj jednak instrukcję pracowni, bo zasady dotyczące jedzenia, leków i stroju mogą się różnić między placówkami.
Jak przygotować się do EKG
EKG to zapis elektrycznej pracy serca. Technik albo pielęgniarka przyklei elektrody na klatce piersiowej, nadgarstkach i kostkach. Załóż więc koszulkę lub bluzkę, którą łatwo podwinąć albo zdjąć, i spodnie, które odsłonisz do kostek bez rozbierania się.
Przed badaniem zdejmij biżuterię z szyi, nadgarstków i kostek. Kobietom najwygodniej przyjść w stroju dwuczęściowym. Stanik zwykle trzeba zdjąć albo odpiąć, żeby elektrody dało się przyłożyć we właściwych miejscach. Rano nie smaruj klatki piersiowej balsamem ani oliwką, bo elektrody gorzej się wtedy trzymają.
Gęste owłosienie na klatce piersiowej czasem utrudnia przyklejenie elektrod. Nie musisz się golić przed każdym badaniem. Jeśli pracownia o to prosi, zrób to dzień wcześniej, żeby skóra zdążyła się uspokoić.
Całe badanie, razem z przyklejeniem elektrod, trwa zwykle 5–10 minut. Sam zapis zajmuje kilkanaście sekund do minuty. Leż wtedy spokojnie, oddychaj normalnie i nie rozmawiaj, bo każdy ruch mięśni zakłóca wynik. EKG nie wymaga bycia na czczo, chyba że placówka zaleci inaczej, na przykład z powodu innego badania tego samego dnia.
Jak przebiega echo serca i czego się spodziewać
Echo serca to badanie USG, które pokazuje budowę i pracę serca na żywo: zastawki, ściany, jamy i przepływ krwi. Nie boli, nie wymaga igieł i nie wiąże się z promieniowaniem. Przygotowanie do standardowego echa jest równie proste jak do EKG, a strój sprawdzi się ten sam: taki, z którego zdejmiesz samą górę.
Inaczej wygląda echo przezprzełykowe (TEE), w którym głowicę wprowadza się przez usta do przełyku. Do tego badania trzeba być na czczo przez kilka godzin, a gardło zwykle znieczula się miejscowo, czasem podaje się też leki uspokajające. Wtedy po badaniu nie prowadzisz samochodu i warto przyjść z osobą towarzyszącą. Dokładne zasady, w tym dotyczące leków i protez zębowych, poda ci pracownia lub lekarz kierujący.
Podczas standardowego echa leżysz zwykle na lewym boku, czasem na plecach. Lekarz nakłada na klatkę piersiową żel i przesuwa po niej głowicę. Żel bywa chłodny i trochę zostaje na skórze, dlatego zabierz chusteczki lub mały ręcznik. Czasem usłyszysz prośbę o wstrzymanie oddechu na kilka sekund.
Echo trwa zwykle 20–40 minut, przy bardziej złożonych przypadkach dłużej. Jeśli zrobi ci się niewygodnie, poproś o chwilę przerwy. Na standardowe echo na czczo zwykle być nie musisz, chyba że pracownia zaplanowała tego dnia inne badanie, które tego wymaga.
Na echo zabierz ze sobą:
- dowód osobisty,
- skierowanie lub jego kod, jeśli badanie jest na NFZ,
- poprzednie wyniki echa, EKG i wypisy ze szpitala,
- listę leków, które bierzesz, z dawkami.
Stare wyniki pozwalają lekarzowi porównać, czy coś zmieniło się w czasie. Bez nich ocenia tylko to, co widzi dziś.
Skąd wziąć skierowanie i ile czeka się w NFZ
EKG w przychodni POZ lekarz rodzinny zwykle zleca w trakcie wizyty i często zrobisz je od ręki, bez osobnego skierowania do innej placówki. Na echo serca w ramach NFZ potrzebujesz skierowania. Wystawia je zwykle kardiolog lub inny specjalista prowadzący leczenie, a w części przychodni także lekarz rodzinny.
Skierowanie znajdziesz w Internetowym Koncie Pacjenta, jeśli jest elektroniczne. Sprawdź na nim, czy dane się zgadzają i do jakiej pracowni możesz z nim pójść. Nie odkładaj zapisu, bo lekarz zlecił badanie z konkretnego powodu.
Czas oczekiwania zależy od województwa, placówki i rodzaju badania. Na EKG zwykle czekasz krótko, na echo od kilku tygodni do kilku miesięcy. Aktualne terminy w poszczególnych placówkach sprawdzisz w Informatorze o terminach leczenia NFZ albo w wyszukiwarce placówek NFZ na pomocnikmedyczny.pl. Jeśli w najbliższej pracowni termin jest odległy, porównaj placówki w sąsiednich miejscowościach.
Prywatnie oba badania wykonasz bez skierowania. Cena zależy od placówki i miasta, dlatego sprawdź ją na stronie lub telefonicznie w kilku pracowniach. Zapytaj też, czy w cenę wchodzi opis wyniku przez lekarza.
Co zrobić, gdy nie możesz przyjść lub masz wątpliwości
Jeśli nie dasz rady przyjść, odwołaj wizytę telefonicznie albo przez formularz placówki. Zwolnione miejsce dostanie ktoś z kolejki, a ty łatwiej umówisz nowy termin.
Leków przed badaniem nie odstawiaj na własną rękę. Leki na serce i ciśnienie zwykle bierze się normalnie. Gdy nie masz pewności, zadzwoń dzień wcześniej do pracowni albo do lekarza, który wystawił skierowanie. Jeśli instrukcja placówki różni się od tego, co tu przeczytasz, kieruj się instrukcją placówki.
Gdy w trakcie badania zakręci ci się w głowie albo poczujesz się gorzej, powiedz o tym od razu. Personel przerwie badanie i zajmie się tobą.
Kiedy nie czekać na termin
Planowe badanie nie zastąpi pomocy w nagłym stanie. Dzwoń pod 112 albo jedź na SOR, jeśli masz:
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej trwające dłużej niż kilka minut,
- nagłą duszność,
- omdlenie lub utratę przytomności,
- bardzo szybkie, nierówne bicie serca z osłabieniem lub zawrotami głowy.
Najczęstsze pytania
Kiedy dostanę wynik EKG?
Aparat drukuje zapis od razu po badaniu. Sam wydruk to jednak nie diagnoza. Zapis ocenia lekarz, w POZ najczęściej jeszcze podczas tej samej wizyty.
Kiedy dostanę opis echa serca?
Echo wykonuje lekarz, dlatego opis często dostajesz zaraz po badaniu albo wkrótce potem. Z wynikiem wróć do lekarza, który zlecił badanie. To on oceni, co oznacza dla twojego leczenia.
Czym różni się Holter od zwykłego EKG?
Holter to przenośny rejestrator, który zapisuje EKG zwykle przez dobę lub dłużej, podczas codziennych zajęć. Rejestratora nie wolno moczyć, więc umyj się przed jego założeniem. Zapisuj godziny objawów i aktywności, bo pomagają w ocenie zapisu.
Czy każde echo serca można zrobić po śniadaniu?
Nie. Standardowe echo przez klatkę piersiową zwykle nie wymaga bycia na czczo. Echo przezprzełykowe wymaga już kilkugodzinnej przerwy w jedzeniu i piciu oraz osobnego przygotowania, które poda pracownia.
Czy EKG i echo serca bolą?
Oba badania są bezbolesne. Przy EKG możesz poczuć lekkie szarpnięcie przy odklejaniu elektrod, a przy echu chłód żelu. Echo przezprzełykowe bywa nieprzyjemne dla gardła, dlatego wykonuje się je ze znieczuleniem miejscowym.
Zanim umówisz badanie, sprawdź orientacyjne terminy i kolejki w wyszukiwarce placówek NFZ na pomocnikmedyczny.pl.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.