Pozostałe
Ile naprawdę kosztuje pobyt w DPS i kto płaci brakującą kwotę?
Za pobyt w domu pomocy społecznej senior płaci zwykle do 70% swojego dochodu, czyli emerytury, renty i innych stałych świadczeń. Jeśli to nie wystarcza, resztę kosztów pokrywa najpierw rodzina, ale ty
Artykuł stworzony przy wsparciu AI.
Za pobyt w domu pomocy społecznej senior płaci zwykle do 70% swojego dochodu, czyli emerytury, renty i innych stałych świadczeń. Jeśli to nie wystarcza, resztę kosztów pokrywa najpierw rodzina, ale tylko wtedy, gdy jej dochody przekraczają ustawowy próg, a w ostateczności gmina. Zanim podpiszesz jakiekolwiek zobowiązanie, poproś o pisemne wyliczenie odpłatności. Zobaczysz w nim, ile realnie wyniesie koszt pobytu i kto za co odpowiada.
Jak ustala się opłatę za pobyt w DPS
Opłata nie wynika z cennika, tylko z ustaleń urzędu. Miesięczny koszt utrzymania jednego mieszkańca jest w każdej placówce inny. Zależy od regionu, standardu i tego, ile opieki potrzebuje dana osoba. W publicznych domach w dużych miastach jest zwykle wyższy niż w małych miejscowościach.
Do publicznego domu pomocy społecznej kieruje się osobę decyzją administracyjną. W przypadku domu prowadzonego przez powiat decyzję o umieszczeniu wydaje starosta, a w innych sytuacjach organ prowadzący dom. Zanim do tego dojdzie, ośrodek pomocy społecznej właściwy dla miejsca zamieszkania seniora przeprowadza wywiad i zbiera dokumenty. Od decyzji przysługuje odwołanie.
Podstawą wyliczenia opłaty jest dochód seniora. Liczą się emerytura, renta, dodatki, inne świadczenia oraz wpływy na przykład z wynajmu mieszkania. Sam majątek, który nie przynosi bieżącego dochodu, nie jest podstawą naliczania opłaty.
Do wniosku dołącz aktualne dokumenty potwierdzające dochody, na przykład decyzję emerytalną i ostatni odcinek świadczenia. Od nich zależy wysokość opłaty seniora i to, czy w ogóle będzie rozważany udział rodziny.
Ile z dochodu seniora może zabrać DPS
Mieszkaniec DPS płaci do 70% swojego dochodu. Pozostałe 30% zostaje do jego dyspozycji, na leki bez recepty, ubrania, fryzjera czy drobne prezenty.
Weźmy liczby okrągłe: przy emeryturze 3000 zł mieszkaniec płaci najwyżej 2100 zł, a 900 zł zostaje mu do dyspozycji. Prawdziwy koszt pobytu bywa wyższy, dlatego powstaje brakująca kwota, którą trzeba pokryć z innych źródeł.
Opłata mieszkańca wynosi 70% jego dochodu także wtedy, gdy dochód jest niski. Zwolnienia i ulgi dotyczą przede wszystkim rodziny: przy bardzo niskich dochodach bliscy mogą nie dopłacać w całości lub części. Brakującą kwotę pokrywa wtedy gmina, która skierowała seniora do domu. Szczegóły zależą od twojej sytuacji, więc zapytaj o nie pracownika socjalnego.
Kwoty i progi w przepisach bywają zmieniane. Przed złożeniem wniosku poproś w ośrodku pomocy społecznej o aktualne zasady i o to, jak w twoim przypadku liczy się dochód.
Kiedy bliscy muszą dopłacać do pobytu
Dopłacać mogą kolejno: małżonek, następnie zstępni, czyli dzieci, a w dalszej kolejności wnuki, i dopiero potem wstępni, czyli rodzice seniora. Dotyczy to sytuacji, gdy dochód seniora nie wystarcza, a sytuacja finansowa tych osób na to pozwala.
Obowiązek nie powstaje automatycznie. Urząd bierze pod uwagę dochód członków rodziny w przeliczeniu na osobę w gospodarstwie domowym. Dopłacasz tylko wtedy, gdy twój dochód przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium to jest co pewien czas zmieniane, dlatego aktualną kwotę progu sprawdź w ośrodku pomocy społecznej.
Wysokość dopłaty ustala się w umowie zawieranej z gminą, a jej wysokość nie może przekraczać twoich możliwości finansowych. Możesz więc rozmawiać o kwocie i przedstawić własne wydatki, na przykład raty kredytu czy koszty utrzymania własnych dzieci.
Jeśli uważasz, że decyzja jest błędna, możesz się od niej odwołać w ciągu 14 dni od jej doręczenia. Odwołanie składasz do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Przy spornych sprawach pomoże bezpłatna porada prawna albo pracownik socjalny.
Kiedy gmina pokrywa brakującą kwotę
Gmina płaci, gdy senior nie ma wystarczających dochodów, a rodzina nie może lub nie musi pokryć różnicy. Odpowiada za koszty, których nie pokryto z dochodu seniora ani z dopłat bliskich.
Jedna zasada zaskakuje rodziny. Gmina może w pewnych sytuacjach dochodzić zwrotu poniesionych wydatków od spadkobierców z masy spadkowej po zmarłym mieszkańcu. Może też żądać zwrotu opłat, które zostały pobrane nienależnie. Zapytaj o to przed podpisaniem umów, zwłaszcza jeśli senior ma mieszkanie lub inne wartościowe składniki majątku.
Co zrobić przed skierowaniem do DPS
Zacznij od zebrania dokumentów, bo to one decydują o wyliczeniu. Rozmowa w ośrodku pomocy społecznej pójdzie dużo łatwiej, gdy przyniesiesz komplet papierów.
- dowód osobisty seniora i numer PESEL,
- decyzje o emeryturze, rencie lub innych świadczeniach,
- zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia i potrzebie opieki,
- dokumenty o dochodach małżonka i dzieci, jeśli będą brane pod uwagę,
- informacje o majątku seniora i ewentualnych zobowiązaniach.
Złóż wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania seniora. Pracownik socjalny zwykle przeprowadza wywiad w domu, a potem organ wydaje decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Poproś o pisemne wyliczenie, ile wyniesie opłata i jaki udział przewidziano dla rodziny.
Porównaj kilka placówek. Patrz na cenę, ale też na standard opieki, liczbę osób w pokoju, dostęp do rehabilitacji, dojazd dla odwiedzających i to, czy są wolne miejsca. Tańszy dom o godzinę dalej bywa gorszym wyborem, jeśli bliscy będą rzadko odwiedzać seniora.
Zapytaj też o odwołanie od decyzji i o zmianę opłaty, gdy zmienią się dochody seniora, na przykład po waloryzacji emerytury albo po sprzedaży mieszkania.
Najczęstsze pytania
Czy mieszkaniec DPS może zachować część emerytury?
Tak. Opłata nie zabiera całego dochodu, bo wynosi do 70%, więc seniorowi zostaje co najmniej 30% na własne wydatki. Dokładną kwotę zobaczysz w decyzji organu. Przeczytaj ją uważnie i w razie wątpliwości zapytaj pracownika socjalnego.
Czy dzieci muszą płacić za pobyt rodzica w DPS?
Nie zawsze. Dzieci dopłacają tylko wtedy, gdy ich dochód na osobę w rodzinie przekracza 300% kryterium dochodowego. Aktualną kwotę podaje ośrodek pomocy społecznej. Dopłatę ustala się w umowie z gminą, więc możesz negocjować jej wysokość.
Gdzie złożyć wniosek o skierowanie do DPS?
W ośrodku pomocy społecznej (miejskim lub gminnym) właściwym dla miejsca zamieszkania seniora. Decyzję o umieszczeniu w domu wydaje starosta lub inny organ prowadzący dom, a umowę o odpłatności z członkami rodziny zawiera gmina. Przygotuj dowód osobisty, dokumenty o dochodach seniora, zaświadczenie lekarskie i, jeśli to możliwe, dane o dochodach rodziny.
Sprawdź domy pomocy społecznej w swojej okolicy w katalogu placówek na pomocnikmedyczny.pl, wyszukując je według miasta i specjalizacji.
Zastrzeżenie: Treści publikowane w serwisie PomocnikMedyczny.pl mają wyłącznie charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Artykuły nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani innym wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia. W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia, objawów lub stosowanych leków należy skontaktować się z lekarzem lub innym uprawnionym specjalistą. Nie należy opóźniać wizyty lekarskiej ani rezygnować z profesjonalnej pomocy medycznej na podstawie informacji znalezionych w serwisie.