Klasyfikacja ciśnienia krwi
Sprawdź, do jakiej kategorii zaliczają się Twoje wartości ciśnienia krwi wg wytycznych ESC. Klasyfikacja wg wytycznych ESC/ESH 2018. Liczymy w przeglądarce — dane nie opuszczają Twojego urządzenia.
Klasyfikacja PTNT/PTK 2024
- Niepodwyższone
- < 120 / < 70 mmHg
- Podwyższone
- 120–139 / 70–89 mmHg
- Nadciśnienie tętnicze
- ≥ 140 / ≥ 90 mmHg
Kategorię wyznacza ta wartość, która wypada wyżej — jeśli skurczowe mieści się w niższym przedziale, a rozkurczowe w wyższym, decyduje rozkurczowe. Wartości od 180/110 mmHg wymagają pilnej pomocy.
Jak odczytywać wynik pomiaru
Ciśnienie zapisuje się dwiema liczbami: skurczowe, czyli wartość w chwili skurczu serca, oraz rozkurczowe, czyli w chwili jego rozkurczu. Wynik 128/82 mmHg oznacza 128 skurczowego i 82 rozkurczowego. Do klasyfikacji bierze się tę wartość, która wypada w wyższej kategorii — jeśli skurczowe mieści się w normie, a rozkurczowe nie, decyduje rozkurczowe.
Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2024 roku — za wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z tego samego roku — zastąpiły dotychczasowych siedem kategorii trzema. Ciśnienie niepodwyższone to wartości poniżej 120/70 mmHg, podwyższone od 120/70 do poniżej 140/90, a nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się od 140/90 mmHg wzwyż. Podział nadciśnienia na trzy stopnie zniknął z klasyfikacji.
Kategoria „ciśnienie podwyższone" jest w tym podziale nowa i została wprowadzona po to, żeby wcześniej wyłapywać osoby, u których warto rozważyć leczenie mimo niesięgnięcia progu rozpoznania — decyduje wtedy całkowite ryzyko sercowo-naczyniowe, które ocenia lekarz.
Jak mierzyć, żeby wynik coś znaczył
Pomiar wykonuje się po pięciu minutach odpoczynku, w pozycji siedzącej, z podpartymi plecami i ramieniem na wysokości serca, bez rozmawiania. Na pół godziny przed pomiarem odstawia się kawę, papierosy i wysiłek. Mankiet musi być dobrany do obwodu ramienia — za wąski zawyża wynik.
Jednorazowy odczyt nie rozstrzyga o niczym. Nadciśnienie rozpoznaje się na podstawie serii pomiarów wykonanych w różne dni, a u części osób dopiero po całodobowym monitorowaniu, bo w gabinecie wartości bywają wyższe niż w domu — to zjawisko nazywa się efektem białego fartucha.
Częste pytania
Jakie ciśnienie krwi jest prawidłowe?
Według wytycznych PTNT/PTK z 2024 roku ciśnienie niepodwyższone to wartości poniżej 120/70 mmHg. Przedział od 120/70 do poniżej 140/90 mmHg określa się jako ciśnienie podwyższone — nie jest to jeszcze nadciśnienie, ale wymaga obserwacji, a u osób z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym bywa wskazaniem do leczenia.
Od jakiej wartości mówi się o nadciśnieniu?
Od 140/90 mmHg wzwyż, przy czym rozpoznanie stawia lekarz na podstawie serii pomiarów wykonanych w różne dni, a nie pojedynczego odczytu. Wytyczne z 2024 roku nie dzielą już nadciśnienia na trzy stopnie, ale wartości od 180/110 mmHg nadal traktuje się jako wymagające pilnej pomocy.
Jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie w domu?
Po pięciu minutach odpoczynku, siedząc z podpartymi plecami i ramieniem na wysokości serca, bez rozmawiania, z mankietem dobranym do obwodu ramienia. Na pół godziny wcześniej odstaw kawę, papierosy i wysiłek. Warto wykonać dwa pomiary w odstępie minuty i zapisać oba.
Co to jest efekt białego fartucha?
To sytuacja, w której ciśnienie mierzone w gabinecie jest wyraźnie wyższe niż w domu, na skutek samego stresu związanego z wizytą. Rozstrzyga wtedy pomiar domowy prowadzony przez kilka dni albo całodobowa rejestracja ciśnienia zlecona przez lekarza.
Kiedy zgłosić się do lekarza z wynikiem?
Gdy powtarzane pomiary przekraczają 140/90 mmHg, warto umówić się do lekarza rodzinnego. Wartości od 180/110 mmHg wzwyż, zwłaszcza z bólem głowy, w klatce piersiowej, zaburzeniami widzenia lub mowy, wymagają pilnej pomocy — w takiej sytuacji dzwoni się pod 112.